آرشیو

دلیل تجرّد نفس

دلیل تجرّد نفس

مهر 28, 1400

دلیل تجرّد نفس در این بخش حضرت علامه حسن‌زاده آملی اشاره‌ای به یکی از ادلّۀ تجرّد نفس می‌کند که انسان هرچقدر عالم می‌شود و معرفتش ارتقا می‌یابد اشتهایش بیشتر و تقاضایش نسبت به معارف شدیدتر می‌شود. در فرمایش حضرت امیرالمؤمنین ؟ع؟ چنین آمده: «كُلُّ وِعَاءٍ يَضِيقُ بِمَا جُعِلَ فِيهِ، إِلَّا وِعَاءَ الْعِلْمِ، فَإِنَّهُ يَتَّسِعُ بِهِ». شیء […]

مراتب هفت‌گانۀ نفس

مهر 28, 1400

مراتب هفت‌گانۀ نفس فلاسفه برای نفس انسانی تا هفت مرتبه و مقام قائل شده‌اند؛ چنانچه عرفا هم برای نفس مراتب هفت‌گانه قائلند. هرچند این دو طایفه در اصطلاحات باهم تفاوت دارند. کتاب دروس معرفت نفس علامه حسن‌زاده آملی براساس مبانی فلاسفه و حکماست، لذا با اصطلاحات طایفۀ فلاسفه بیان می کنند و فعلاً کاری با اصطلاحات […]

مراحل تکامل چیست؟

مراحل تکامل چیست؟

مهر 25, 1400

مراحل تکامل حکیم ناصر خسرو در رساله ای که در جواب نود و یک فقره سوال نگاشته است در آغاز آن می گوید: کمال به قول ارسطو؛ جوهر نفس است، چون وقتی از او پرسیدند که نفس چیست؟ گفت: النفس کمال الجسم طبیعی ذی حیوة بالقوه، یعنی نفس کمال جسم طبیعی است که آن جسم […]

نقطه، خط و سطح فلسفی

نقطه، خط و سطح فلسفی

مهر 24, 1400

نقطه، خط و سطح فلسفی بین نقطه فلسفی و ریاضی با آن نقطۀ مشهود خودمان روی دفترچه و کاغذ باید تفاوت قائل شویم. بنده با خودکار نقطه‌ای روی کاغذ می‎گذارم، بعد خط‌کش می‎گذاریم و یک خطی به حسب ظاهر می‎کشیم و می‎گوییم که این خط است. سپس دو یا سه خط دیگر در کنارش ضمیمه […]

پیوستگی و گسستگی اجسام

پیوستگی و گسستگی اجسام

مهر 24, 1400

پیوستگی و گسستگی اجسام بحث به اینجا رسید که اجسامی که در ظاهر پیوسته و یکپارچه می‎بینیم آیا در واقع همین‌گونه هستند یا اینکه در واقع گسسته‌اند؛ یعنی از اجزای ریز تشکیل شده‌اند و به همدیگر ضمیمه شده‌اند و به علّت خطای باصره است که یکپارچه دیده می‎‌شوند؟ اکثر حکما در طول تاریخ بر این […]

تفاوت میان مزاج و امتزاج

تفاوت میان مزاج و امتزاج

مهر 24, 1400

تفاوت میان مزاج و امتزاج بین مزاج و امتزاج فرق است. اگر دو چیز یا چند چیز با همدیگر مخلوط شوند به گونه‌ای که در هم تأثیر و تأثّر داشته و فعل و انفعال داشته باشند و موجود جدیدی را ارائه دهند، اینجا اطلاق مزاج می‌کنیم. به عنوان مثال از گذشتگان آمده که اگر سرکه […]